Bilgisayarın saati sürekli yanlış, tarih sıfırlanıyor: CMOS pili ve saat senkronizasyonu

Bilgisayarı açtığınızda saat yıllar öncesini gösteriyor, ya da her gün birkaç dakika kayıyor. Bilgisayar saatinin yanlış olması küçük bir sorun gibi görünse de güvenli sitelerin açılmaması, e-imza ve e-fatura hataları, dosya tarihlerinin karışması gibi sonuçlar doğurur. Nedeni bulmak için önce belirtiyi doğru okumak gerekir.

Tarih her açılışta sıfırlanıyorsa: CMOS pili

Anakart üzerinde, saat ve BIOS ayarlarını bilgisayar kapalıyken koruyan küçük yassı bir pil bulunur. Bu pil yıllar içinde biter. Belirtiler:

• Bilgisayar fişten çekildikten sonra açıldığında tarih çok eski bir güne dönüyor.
• BIOS ayarları (açılış sırası, sanallaştırma gibi) kendiliğinden varsayılana dönüyor.
• Açılışta "CMOS checksum error" ya da benzeri bir uyarı çıkıyor.

Masaüstü bilgisayarlarda pil değişimi kısa bir iştir. Laptoplarda pil bazen kablolu ve kasanın içindedir; modele göre söküm gerekebilir.

Sabit bir saat farkı varsa: saat dilimi

Saat her zaman tam bir, iki ya da üç saat ileri veya geriyse sorun pil değil, saat dilimidir. Ayarlar, Zaman ve dil, Tarih ve saat bölümünde saat dilimini İstanbul olarak seçin. Türkiye kalıcı olarak UTC+3 kullanır; eski bir saat dilimi tanımı veya yanlış bölge seçimi fark yaratır. Bilgisayarda hem Windows hem Linux kurulu olan çift sistemli makinelerde iki işletim sisteminin saati farklı yorumlaması da sabit fark oluşturabilir.

Saat yavaş yavaş kayıyorsa: senkronizasyon

Aynı ekranda "Saati otomatik olarak ayarla" seçeneği açık olmalı ve "Şimdi eşitle" düğmesi hata vermemelidir. İnternete bağlı olmayan veya güvenlik duvarı saat sunucusu trafiğini engelleyen bilgisayarlarda saat zamanla kayar.

Yanlış saat neleri bozar?

• Güvenli siteler: Tarayıcı sertifikaları geçersiz sayar, "bağlantınız gizli değil" uyarısı verir.
• E-imza ve mali mühür: İmza zamanı ve sertifika geçerliliği kontrollerinde hata oluşur.
• Domain ortamı: Active Directory oturum açmada saat farkına duyarlıdır; birkaç dakikalık fark bile girişi engelleyebilir.
• Kamera ve kayıt cihazları: Görüntülerdeki zaman damgası yanlış olursa olay anını bulmak ve görüntüyü delil olarak kullanmak zorlaşır.

İşyerinde saat yönetimi

Domain kullanılan ofislerde bilgisayarlar saati sunucudan, sunucu ise güvenilir bir internet saat kaynağından alır. Sunucunun saati yanlışsa tüm ağ etkilenir. Kamera kayıt cihazları, PDKS cihazları ve firewall gibi ağ cihazlarının da aynı saat kaynağını kullanması, kayıtların birbiriyle tutarlı olmasını sağlar. Özellikle personel devam kayıtlarında cihaz saatinin doğruluğu bordroyu doğrudan etkiler.

Sur Bilgisayar olarak bilgisayarlarda pil değişiminden, sunucu ve ağ cihazlarında saat senkronizasyonu yapılandırmasına kadar destek veriyoruz. Ayrıntılar için teknik destek hizmetlerimize bakabilirsiniz.