Binalar veya şubeler arası ağ bağlantısı: fiber mi, VDSL mi, kablosuz noktadan noktaya mı?

Fabrikanın idari binası ile üretim binası, okulun ana binası ile ek binası ya da merkez ofis ile birkaç yüz metre ötedeki depo aynı ağa bağlanmak isteniyor. Binalar arası bağlantı için dört temel seçenek var: fiber optik kablo, mevcut telefon hattı üzerinden VDSL, kablosuz noktadan noktaya köprü ve uzak şubeler için internet üzerinden VPN. Aşağıda her birinin ne zaman uygun olduğunu, mesafe ve kurulum koşullarıyla birlikte anlatıyoruz.

Önce mesafeye ve arazi durumuna bakın

Seçimi belirleyen ilk iki şey mesafe ve iki nokta arasında ne olduğudur. Kendinize şu soruları sorun:

• İki bina arası kaç metre? Kablo güzergâhı düz bir hat mı, yoksa duvar ve bahçe dolaşarak mı gidiyor?
• Kablo kendi arazinizden mi geçecek, yoksa bir yolu ya da başkasının mülkünü mü geçmesi gerekiyor?
• Binaların çatısından birbirini görebiliyor musunuz? Arada ağaç, başka bina ya da tepe var mı?
• Binalar arasında zaten bir telefon kablosu veya boş bir boru var mı?

Tokat gibi engebeli bir arazide iki nokta kuş uçuşu yakın görünse de arada bir tepe ya da yükselti görüş hattını kesebilir. Kablosuz düşünülüyorsa çatıya çıkıp karşı tarafı gerçekten görmek gerekir.

Fiber optik: kalıcı ve yüksek kapasiteli çözüm

Kablo çekilebiliyorsa fiber optik en sorunsuz seçenektir. Elektriksel bağlantı taşımadığı için binalar arasındaki topraklama farklarından ve yıldırımdan etkilenmez; hız ihtiyacı arttığında sadece uçlardaki modüller değiştirilir.

• Bakır kablo sınırı: Cat6 gibi bakır Ethernet kablosu 100 metreye kadar desteklenir. Binalar arasında bu mesafe aşılıyorsa ya da kablo dışarıdan geçiyorsa fiber kullanın.
• Tek mod ve çok mod: Kısa mesafede çok modlu (multimode) fiber yeterli olabilir; yüzlerce metre ve üzeri mesafede ya da ileride kapasite artışı düşünülüyorsa tek modlu (singlemode) tercih edilir.
• Uç cihazlar: Switch'te SFP yuvası varsa fiber doğrudan uygun modülle bağlanır; yoksa medya dönüştürücü kullanılır.
• Güzergâh: Dış ortam için zırhlı veya dış mekân tipi kablo, toprak altından gidecekse boru içinde çekilmelidir. Kamuya ait bir yolu geçmek gerekiyorsa ilgili kurumdan izin almak gerekir; bu süreç kurulumu uzatabilir.

VDSL: mevcut telefon kablosunu kullanmak

Binalar arasında eski bir santral veya telefon kablosu varsa, iki uca birer VDSL köprü cihazı takarak bu bakır çift üzerinden ağ bağlantısı kurulabilir. Yeni kablo çekmek mümkün değilse hızlı ve ucuz bir çözümdür.

Sınırlamaları da açık: hız, kablonun kalitesine ve mesafeye göre belirgin şekilde düşer; kısa mesafede yeterli hız alınırken mesafe uzadıkça birkaç Mbps seviyesine inebilir. Kamera kaydı gibi sürekli yüksek veri taşıyan işler için değil, birkaç bilgisayar ve yazıcının ortak ağa bağlanması gibi hafif işler için uygundur.

Kablosuz noktadan noktaya köprü

Kablo çekilemiyorsa, araya yol giriyorsa ya da mesafe kilometrelerle ölçülüyorsa iki çatı arasına kurulan yönlü antenlerle kablosuz köprü yapılır. Bu işlerde UBNT (Ubiquiti), Mimosa ve Siklu markalarıyla çalıştık; seçim, mesafe ve kapasite ihtiyacına göre yapılır.

Frekans bandına göre farklar

• 5 GHz bandı: Kilometrelerce mesafede çalışabilir, yağıştan az etkilenir. Ancak çevrede aynı bandı kullanan çok cihaz varsa parazit görülebilir; kanal seçimi önemlidir.
• 60 GHz bandı: Kısa mesafede çok yüksek kapasite sağlar ve parazit riski düşüktür. Yoğun yağışta sinyal zayıflar; bu yüzden genellikle birkaç yüz metre ile sınırlı kullanılır ve çoğu üründe 5 GHz yedek bağlantı desteği bulunur.
• Daha yüksek bantlar: Bazı ürünler daha yüksek frekanslarda çok yüksek kapasite sunar; bu bantların bir kısmı kullanım izni gerektirebilir. Kurulum öncesi mevzuat kontrol edilmelidir.

Kurulumda dikkat edilecekler

• Anten arasında görüş hattı açık olmalı; sadece doğrudan çizgi değil, çevresindeki elips şeklindeki alan (Fresnel bölgesi) da büyük ölçüde boş kalmalıdır.
• Direk ve bağlantı sağlam olmalı. Rüzgârda birkaç derece oynayan bir anten, uzun mesafede bağlantıyı koparır.
• Kış aylarında antende buz ve kar birikmesi göz önünde bulundurulmalı; Tokat'ın kış koşullarında montaj yönü ve koruma buna göre düşünülmelidir.
• Dış ortamdaki cihazlar yıldırım ve aşırı gerilime karşı topraklanmalıdır.

Uzak şubeler: site-to-site VPN veya operatör hattı

Şubeler farklı ilçelerde ya da şehirlerde ise fiziksel bağlantı kurmak pratik değildir. Bu durumda her şubenin kendi internet bağlantısı üzerinden, firewall'lar arasında şifreli bir tünel (site-to-site VPN) kurulur. Şube çalışanları merkezdeki ticari programa ya da dosya sunucusuna sanki aynı binadaymış gibi erişir.

• VPN tünelini taşıyan firewall'ların kurulumu ve bakımı için network güvenliği sayfamıza bakabilirsiniz.
• Bağlantı hızı, iki tarafın internet hızına, özellikle yükleme (upload) hızına bağlıdır.
• İnternet kesilirse şube merkeze erişemez; kritik işler için ikinci bir internet hattı ile yedekli kurgu düşünülebilir.
• Ticari program uzak bağlantıda yavaş çalışıyorsa, şube kullanıcılarının merkezdeki bir sunucuya uzak masaüstü ile bağlanması daha akıcı olabilir.

Daha yüksek ve sabit hız gereken durumlarda operatörlerin kurumsal veri hattı hizmetleri de bir seçenektir; maliyet ve kurulum süresi operatöre ve bölgeye göre değişir.

Bağlantı kurulduktan sonra ağ tasarımı

İki binayı fiziksel olarak bağlamak işin yarısıdır. Ek binadaki cihazların merkezle aynı ağda mı, ayrı bir VLAN'da mı olacağı baştan düşünülmelidir. Örneğin depodaki kameraların, ofisteki bilgisayarlardan ayrı bir VLAN'da tutulması hem güvenliği hem de trafik yönetimini kolaylaştırır. Ek binada kablosuz ağ da kurulacaksa access point'ler merkezdeki kontrolcüye veya yönetim yazılımına bağlanabilir. Bağlantının kopması durumunda ek binanın tamamen mi kesileceğini, yoksa kendi internet hattıyla devam edip edemeyeceğini de planlayın.

Karar vermeden önce yerinde keşif

Haritada bakarak doğru karar vermek zordur. Kablo güzergâhı, çatı erişimi, görüş hattı ve elektrik durumu yerinde görülmeden ne malzeme listesi ne de süre net verilebilir. Tokat merkez ve ilçelerde binalar arası bağlantı için yerinde keşif yapıyor, fiber, kablosuz köprü ve VPN kurulumlarını kurumsal network sistemleri kapsamında üstleniyoruz. Bina içindeki kablolama tarafı için ofis ağı kurulumu yazımıza bakabilir, keşif için 0 356 214 70 65'ten arayabilirsiniz.