Ofis ağı kurulumu: Cat6 kablolama, patch panel, switch ve VLAN

Yeni bir ofise taşınırken ya da tadilat sırasında yapılan kablolama, duvarın ve asma tavanın içinde yıllarca kalır. Sonradan düzeltmek hem pahalı hem de iş kesintisi demektir. Bu yazıda ofis ağı kurulumu yaparken Cat6 kablolama, patch panel, yönetilebilir switch, VLAN ile misafir ve kamera ağını ayırma ve kabin düzeni konusunda dikkat edilmesi gerekenleri sırayla anlatıyoruz.

Önce plan: neyi nereye bağlayacaksınız?

Kablo çekilmeden önce kat planı üzerinde şunlar işaretlenmelidir:

• Masa yerleri ve her masada kaç priz olacağı (genelde iki).
• Yazıcı, fotokopi, IP telefon, toplantı odası ekranı gibi sabit cihazlar.
• Access point yerleri (tavanda, odaların ortasına yakın).
• IP kamera yerleri.
• Kabinin yeri: havalandırması olan, kilitlenebilir, mümkünse ayrı bir oda ya da en azından gelip geçenin olmadığı bir köşe.

İhtiyacın biraz fazlasını çekin. Duvar kapandıktan sonra ek priz için kanal açmak, baştan bir fazla kablo çekmekten çok daha zahmetlidir.

Cat6 kablolama

Ofis ağında bugün standart olarak Cat6 kablo kullanıyoruz. Gigabit hızı rahat taşır, kısa mesafelerde daha yüksek hızlara da imkân verir. Dikkat edilecek noktalar:

• Tek parça çekin: Prizden kabine kadar ek yapılmamış tek parça kablo olmalı. Bakır ethernet kablosunda bir hattın azami uzunluğu 100 metredir; bu, patch kablolar dahil toplam mesafedir.
• Elektrik kablosuyla aynı kanala koymayın: Paralel giden güç kabloları parazit yapar. Ayrı kanal ya da aralarında mesafe bırakın.
• Kabloyu bükmeyin, ezmeyin: Keskin dönüşler, kelepçeyle aşırı sıkma ve kapı altından geçirme kablonun performansını düşürür.
• Her iki ucu etiketleyin: Priz üzerinde ve patch panelde aynı numara olmalı.
• Test edin: Kurulum bitince her hat bir kablo test cihazıyla kontrol edilmeli.
• Kaliteli malzeme kullanın: Kablo, priz ve konnektörler aynı kategoride olmalı. Cat6 kabloyu Cat5e prize sonlandırmak hattın tamamını Cat5e seviyesine indirir.

Patch panel: sabit kablo ile değişen bağlantıyı ayırmak

Duvardan gelen kablolar doğrudan switch'e değil, kabindeki patch panele sonlandırılır. Switch ile patch panel arasındaki bağlantı ise kısa patch kablolarla yapılır. Böylece:

• Duvardaki sabit kablo hiç yerinden oynamaz.
• Bir masayı başka bir switch portuna ya da VLAN'a taşımak birkaç saniyelik iştir.
• Patch panel numarası, priz numarası ile birebir eşleştiği için hangi masanın nereye gittiği hep bellidir.

Yönetilebilir switch neden gerekli?

Yönetilemeyen (tak-çalıştır) switch ucuzdur ama içini göremezsiniz. Yönetilebilir switch ise şunları sağlar:

• VLAN: Ağı mantıksal parçalara bölmek.
• PoE: Access point, IP kamera ve IP telefonlara aynı kablodan enerji. Switch seçerken toplam PoE güç bütçesine bakın.
• İzleme: Hangi portta hata var, hangi port aşırı trafik yapıyor, hangi cihaz hangi porta bağlı.
• Döngü koruması: Biri yanlışlıkla iki prizi birbirine bağladığında tüm ağın çökmesini engeller.

Switch'in yönetim arayüzüne erişimi ayrı bir yönetim ağıyla sınırlayın ve varsayılan parolayı ilk gün değiştirin.

VLAN ile misafir ve kamera ağını ayırmak

Aynı ağda personel bilgisayarları, sunucu, IP kameralar ve misafir telefonları yan yana duruyorsa, bunlardan birine bulaşan zararlı yazılım diğerlerini doğrudan görebilir. VLAN bu ayrımı yapar.

Pratikte nasıl uygulanır?

1. Switch üzerinde VLAN'lar tanımlanır ve numaralandırılır.
2. Kamera portları kamera VLAN'ına, masa portları personel VLAN'ına atanır.
3. Access point'ler birden fazla ağ adı yayınlar; her ağ adı ayrı bir VLAN'a bağlanır (personel Wi-Fi ve misafir Wi-Fi gibi).
4. VLAN'lar arasındaki trafiği firewall yönetir: misafir sadece internete çıkar, kamera ağı internete kapalı tutulur, personel sunucuya erişir.

VLAN ayırmak tek başına yetmez; aralarındaki kuralları doğru yazmak gerekir. Firewall tarafını network güvenlik sistemi sayfamızda anlattık.

Kabin düzeni

İyi bir kabin, kapağını açtığınızda neyin nerede olduğunu ilk bakışta gösterir. Kurulumda uyguladığımız düzen:

• En üstte patch panel, hemen altında kablo düzenleyici, onun altında switch. Patch kablolar kısa ve renk kodlu (örneğin kamera portları için ayrı renk).
• Firewall ve modem switch'e yakın raflarda.
• Sunucu ve NAS varsa kabinin alt bölümünde, UPS en altta (ağırlık nedeniyle).
• Kabinde fan ve havalandırma; sıcak hava çıkışı tıkanmamalı.
• Kabin kilitli, anahtarı BT sorumlusunda.
• Kabin kapağının içinde güncel bir port listesi.

Kabine giden elektriğin UPS üzerinden gelmesi, switch ve firewall'un kesintide ayakta kalmasını sağlar.

Sık yapılan hatalar

• Masaların altına ev tipi küçük switch koyup bir prizden birkaç bilgisayar beslemek. Bu switch'ler sorun çıkardığında kimse yerini bilmez.
• Kamera kablolarını ve bilgisayar kablolarını aynı yönetilemeyen switch'e toplamak. Kamera trafiği ofis ağını yavaşlatır, kamera ağı da korumasız kalır.
• Kabini havasız bir dolaba ya da merdiven altına koymak. Switch ve firewall ısındıkça kilitlenir, ömrü kısalır.
• Sadece ihtiyaç kadar priz çekmek. Bir yıl sonra masa düzeni değiştiğinde kablosuz ağa ya da uzatma kablosuna mecbur kalırsınız.

Bu hataların hepsi kurulum aşamasında birkaç saatlik ek iş ile önlenebilir; sonradan düzeltmek ise genellikle tadilat demektir.

Kurulumdan sonra elinizde olması gerekenler

Kurulum bittiğinde size teslim edilmesi gereken belgeler: priz–patch panel–switch portu eşleştirme listesi, kablo test sonuçları, VLAN planı, cihazların yönetim adresleri ve parolaları (kapalı zarfta ya da parola yöneticisinde). Bunlar olmadan yapılan ağ, ilk arızada baştan çözülmek zorunda kalır.

Ofis, okul, belediye binası ya da otel için yapısal kablolama ve ağ kurulumunu kurumsal network sistemleri kapsamında yapıyoruz. Kamera altyapısını aynı projede planlamak isterseniz güvenlik sistemleri sayfamıza da bakabilirsiniz. Keşif için 0 356 214 70 65'ten bize ulaşabilirsiniz.