Hyper-V kullanan işletmelerde sık karşılaştığımız bir durum: sanal makinede aylar, hatta yıllar önce alınmış onlarca checkpoint var, sunucu diski dolmak üzere ve kimse bunları silmeye cesaret edemiyor. Çünkü checkpoint'ler "yedek" sanılıyor.
Checkpoint nedir?
Checkpoint (VMware'de snapshot), sanal makinenin belirli bir andaki durumunu dondurur. Bu andan sonraki tüm değişiklikler ayrı bir fark diskine (AVHDX) yazılır. Bir sorun çıkarsa sanal makine kolayca checkpoint anına döndürülebilir. Güncelleme veya yazılım kurulumu öncesinde çok kullanışlıdır.
Neden yedek değildir?
Checkpoint, sanal makinenin ana diskiyle aynı fiziksel disk üzerinde durur ve ona bağımlıdır. Sunucunun diski arızalanırsa, RAID bozulursa, fidye yazılımı dosyaları şifrelerse veya sunucu çalınırsa checkpoint de kaybolur. Ana disk dosyası bozulursa checkpoint tek başına işe yaramaz.
Uzun süre tutulan checkpoint'lerin zararı
- Disk dolması: Fark diskleri zamanla büyür ve sunucu diskini doldurabilir. Disk dolduğunda sanal makine duraklatılır.
- Performans: Zincirleme fark diskleri okuma ve yazma performansını düşürür.
- Birleştirme riski: Çok büyümüş checkpoint'lerin silinmesi uzun sürer ve yeterli boş alan gerektirir.

Doğru kullanım
Checkpoint'i güncelleme veya değişiklik öncesinde alın, işlem doğrulandıktan sonra silin. Hyper-V'nin üretim checkpoint'leri, uygulama tutarlılığı için Windows'un gölge kopya altyapısını kullanır ve veritabanı sunucularında standart checkpoint'e göre daha güvenlidir.
Doğru yedekleme
Sanal makinelerin yedeği, sunucunun dışındaki bir diske, NAS'a veya uzak lokasyona alınmalıdır. Hyper-V yedekleme yazılımları sanal makineyi çalışırken, uygulama tutarlı biçimde yedekleyebilir. Ayrıca veritabanları ayrıca, kendi yöntemleriyle yedeklenmelidir; ayrıntılar için SQL Server yedekleme stratejisi yazımıza bakabilirsiniz. Genel yedekleme kuralı için 3-2-1-1-0 kuralı yazımıza bakabilirsiniz.
Disk izleme
Checkpoint'lerin unutulmaması için sunucu disk doluluğunun izlenmesi gerekir; bu konuda disk doluluk izleme yazımıza bakabilirsiniz. Sanallaştırma platformu seçimi için sanallaştırma seçimi yazımıza bakabilirsiniz.
Mevcut checkpoint'leri temizlemek
Yıllardır biriken checkpoint'ler varsa önce sanal makinenin güncel ve doğrulanmış bir yedeği alınmalıdır. Ardından diskte birleştirme için yeterli boş alan olduğu kontrol edilir ve checkpoint'ler mesai dışında, en eskiden başlanarak silinir. Birleştirme işlemi büyük dosyalarda saatler sürebilir; bu süre boyunca sunucunun kapatılmaması gerekir. Sonrasında sanal makinenin disk dosyalarının tek bir VHDX dosyasına döndüğü doğrulanmalıdır.
Sur Bilgisayar olarak Hyper-V ve sanallaştırma ortamlarının kurulumu, checkpoint temizliği ve yedekleme yapılandırması konusunda destek veriyoruz. Ayrıntılar için sunucu kurulum ve bakım hizmetleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Checkpoint ne kadar süre tutulabilir?
Checkpoint silinince veri kaybolur mu?
Sunucu diski arızalanırsa checkpoint işe yarar mı?
Bu konuda destek mi lazım?
Windows Server ve Linux sunucu kurulumu, bakım ve optimizasyon, Veeam yedekleme, IIS yapılandırması ile SQL Server, MySQL ve Firebird…
