Kafe, otel ve yurtlarda misafir interneti: 5651 log kaydı ve hotspot

Kafe, restoran, otel, pansiyon, öğrenci yurdu ya da hastane bekleme salonu fark etmez; müşterisine veya misafirine internet veren her işletme aslında küçük bir internet servis noktası işletiyor demektir. Misafir interneti kurarken iki şeyi birlikte düşünmek gerekir: işletmenin kendi ağını korumak ve 5651 sayılı kanun kapsamındaki log kaydı yükümlülüğünü yerine getirmek. Bu yazıda misafir ağı ayrımını, 5651 tarafını, hotspot ve firewall kurulumunu anlatıyoruz.

Neden şifreyi duvara asmak yetmez?

Sahada sık gördüğümüz düzen şudur: operatörün modemi, şifresi masaya ya da duvara yazılmış tek bir Wi-Fi ağı. Kasa bilgisayarı, POS cihazı, kamera kayıt cihazı, otel otomasyonu ve misafirin telefonu aynı ağda. Bu düzenin üç sorunu var:

• Güvenlik: Misafir cihazı iç ağdaki her cihazı görebilir. Zararlı yazılım bulaşmış bir telefon, kasa bilgisayarına ya da kamera kayıt cihazına ulaşabilir.
• Performans: Bir misafirin büyük indirmesi ya da video izlemesi, kasadaki ödeme işlemini ve rezervasyon sistemini yavaşlatır.
• Yasal yükümlülük: Kimin hangi saatte hangi IP adresiyle internete çıktığı kaydedilmez. Bir olay incelemesinde bu kayıtlar istendiğinde verilemez.

Misafir ağını ayırmak

İlk adım misafirleri ayrı bir ağa almaktır. Kurumsal access point'ler birden fazla ağ adı yayınlayabilir: biri personel için, biri misafirler için. Misafir ağı ayrı bir VLAN'a bağlanır ve firewall üzerinde şu kurallar uygulanır:

• Misafir ağından iç ağa (personel, sunucu, kamera, POS) erişim tamamen kapalı.
• Misafir cihazları birbirini göremez (istemci izolasyonu). Otel ve yurtta özellikle önemlidir.
• Kullanıcı başına bant genişliği sınırı. Tek bir kullanıcı tüm hattı dolduramaz.
• Gerekirse saat bazında erişim (yurtta gece saatleri gibi).

Bu yapının fiziksel tarafını, yani VLAN ve switch kurulumunu blogumuzdaki ofis ağı kurulumu yazısında ayrıntılı anlattık.

5651 sayılı kanun ve log kaydı yükümlülüğü

5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ve buna bağlı yönetmelik, internet erişimini toplu kullanıma sunan işletmelere bazı yükümlülükler getirir. Kafe, otel, yurt, hastane, AVM gibi yerler bu kapsamda değerlendirilir. Ana hatlarıyla beklenenler:

• Misafire verilen internet erişimine ait trafik bilgilerinin (hangi iç IP, hangi dış IP, ne zaman) kaydedilmesi.
• Kayıtların değiştirilemeyecek biçimde, zaman damgasıyla saklanması.
• Yönetmelikte belirtilen süre boyunca saklanıp yetkili mercilerin talebinde verilebilmesi.
• Erişimde kullanıcının tanımlanması ve içerik filtreleme gibi ek önlemler.

Teknik açıdan önemli olan şudur: operatörün verdiği ev tipi modemler bu kayıtları uygun biçimde tutmaz. Kullanıcıyı tanımaz, kayıtları imzalamaz, uzun süre saklayacak alanı yoktur. Bu iş için hotspot ve log özelliği olan bir firewall ya da ona bağlı bir log sunucusu gerekir.

Hotspot: misafiri tanımak

Hotspot, misafir Wi-Fi'ye bağlanan cihazın tarayıcısında bir giriş sayfası açar. Misafir burada kendini tanıtmadan internete çıkamaz. Yaygın doğrulama yöntemleri:

• SMS doğrulama: Misafir telefon numarasını girer, gelen kodla giriş yapar. Kafe ve restoranlarda en pratik yöntem.
• Kimlik bilgisiyle giriş: Otellerde oda numarası ve misafir bilgisiyle, otel otomasyonuyla entegre çalışabilir.
• Kullanıcı adı ve şifre: Yurtlarda her öğrenciye kalıcı hesap verilir; kim olduğu her bağlantıda bellidir.
• Tek kullanımlık kupon: Resepsiyonda verilen, belli süre geçerli kodlar.

Giriş sayfasında aydınlatma metni ve kullanım koşulları yer almalıdır. Telefon numarası ya da kimlik bilgisi topladığınız için KVKK yükümlülüklerini de unutmayın.

Firewall'un rolü

Misafir internetinin merkezinde firewall durur. Hotspot girişini sunar, misafir ağını iç ağdan ayırır, 5651 kayıtlarını tutar ya da log sunucusuna gönderir, web filtreleme yapar ve bant genişliğini yönetir. Yerli firewall çözümlerinden berqnet gibi ürünler bu ihtiyaçlara yönelik hotspot ve log özellikleriyle gelir; kurulumu ve desteği tarafında da çalışıyoruz.

Küçük bir kafe ile yüzlerce öğrencinin aynı anda bağlandığı bir yurdun ihtiyacı aynı değildir. Firewall seçiminde eşzamanlı kullanıcı sayısını, internet hattınızın hızını ve log saklama için gereken disk alanını birlikte hesaba katın. Hattın hızına yetişemeyen bir firewall, misafir internetini modemden bile yavaş hale getirir.

Firewall kurulduktan sonra unutulmamalıdır. Yazılım güncellemeleri, lisans yenilemeleri ve log alanının dolup dolmadığı düzenli kontrol edilmelidir. Log tutulduğunu sandığınız bir sistemin aylardır kayıt yazmadığını bir talep geldiğinde fark etmek istemezsiniz.

İşletme türüne göre dikkat edilecekler

Kafe ve restoran

Misafir kısa süre kalır, hızlı bağlanmak ister. SMS doğrulama ve oturum süresi sınırı (örneğin birkaç saat sonra tekrar giriş) pratik olur. Kasa bilgisayarı ve POS cihazı mutlaka ayrı ağda olmalıdır.

Otel ve pansiyon

Odaların çoğu koridordaki tek bir cihazdan iyi sinyal alamaz; kalın duvarlı eski binalarda oda içine ya da koridora sık aralıklarla access point gerekir. Misafir girişi otel yazılımıyla entegre edilebiliyorsa resepsiyonun işi azalır.

Öğrenci yurdu

Aynı anda çok sayıda kullanıcı ve yoğun video trafiği olur. Kullanıcı başına hız sınırı, kalıcı kullanıcı hesapları ve saat bazlı kurallar burada daha önemlidir. Web filtreleme politikası yurt yönetimiyle birlikte belirlenmelidir.

Ne zaman bize ulaşmalısınız?

Misafirlerinize hâlâ tek bir şifreli ağdan internet veriyorsanız, log kaydı tutup tutmadığınızı bilmiyorsanız ya da otelinizde odalarda Wi-Fi sorunu yaşıyorsanız mevcut yapıya birlikte bakalım. Firewall ve hotspot kurulumunu network güvenlik sistemi kapsamında, access point ve kablosuz ağ tarafını kurumsal network sistemleri kapsamında yapıyoruz. Tokat merkez ve ilçelerdeki kafe, otel ve yurtlar için keşif ve kurulum hizmeti veriyoruz.