UPS seçimi: VA ve Watt farkı, line-interactive mi online UPS mi?

Elektrik bir anlığına gidip geldiğinde sunucu yeniden başlıyor, kamera kayıt cihazı diski bozuluyor ya da ticari program veritabanı onarım istiyorsa eksik olan şey çoğunlukla doğru seçilmiş bir UPS'tir. UPS seçimi yaparken iki soru belirleyicidir: ne kadar güç lazım ve ne kalitede güç lazım. Aşağıda VA ve Watt farkını, line-interactive ile online UPS ayrımını, akü ömrünü ve sunucu ile kamera kayıt cihazı için pratik hesabı anlattık.

VA ve Watt farkı: etiketteki büyük rakama aldanmayın

UPS'lerin adında genelde VA değeri geçer: 1000 VA, 2000 VA, 3 kVA gibi. VA görünür güçtür. Cihazlarınızın gerçekte çektiği güç ise Watt cinsindendir. İkisi arasındaki ilişki güç faktörüdür:

Watt = VA × Güç faktörü

Güç faktörü UPS'ten UPS'e değişir. Aynı 1000 VA etiketli iki UPS'ten biri 600 W, diğeri 900 W yük taşıyabilir. Bu yüzden karşılaştırma yaparken UPS'in kataloğunda ya da etiketinde yazan watt değerine bakın.

Yükü nasıl hesaplarsınız?

1. UPS'e bağlanacak her cihazın güç kaynağı etiketine bakın. Sunucuda bu değer güç kaynağının azami kapasitesidir, gerçek tüketim genelde daha düşüktür; sunucunun yönetim arayüzü anlık tüketimi gösteriyorsa onu kullanın.
2. Değerleri toplayın: sunucu, depolama, switch, modem, firewall, kamera kayıt cihazı, PoE switch (kameraların enerjisi de bu switch'ten geçer).
3. Toplama yaklaşık %25 pay ekleyin. UPS'i sürekli tam yükte çalıştırmak hem aküyü hem cihazı yorar.
4. Çıkan watt değerini karşılayan UPS'i seçin, sonra kesintide ne kadar süre dayanması gerektiğine göre akü kapasitesine bakın.

Line-interactive mi, online UPS mi?

Piyasadaki UPS'lerin çoğu iki sınıftan birindedir.

Line-interactive UPS

Elektrik varken şebekeyi düzenleyerek cihaza geçirir; gerilim düşüp yükseldiğinde belli bir aralıkta düzeltir. Elektrik kesildiğinde aküye geçer, bu geçişte çok kısa bir süre vardır. Masaüstü bilgisayar, modem, küçük bir NVR için çoğu durumda yeterlidir.

Online (çift dönüşümlü) UPS

Şebekeden gelen elektriği önce doğru akıma çevirir, sonra inverterle tekrar alternatif akım üretir. Cihazınız her zaman UPS'in ürettiği temiz elektrikle çalışır; kesintide geçiş süresi yoktur. Gerilim dalgalanmaları, frekans kaymaları ve parazitler cihaza ulaşmaz.

Sunucu, sunucu kabini, depolama ve 7/24 çalışan kritik sistemler için online UPS öneriyoruz. Jeneratörle beslenen binalarda da online UPS daha uyumlu çalışır. Kırsal hatlarda ve kış aylarında yük arttığında gerilim dalgalanmaları daha sık görülür; Tokat'ın ilçelerinde ve köy okullarında kurulan sistemlerde bu farkı hesaba katmak gerekir.

Akü ömrü ve otonomi süresi

UPS'in en çok ihmal edilen parçası aküdür. Kurşun-asit aküler zamanla kapasite kaybeder ve bir gün kesintide UPS beklenenden çok önce kapanır. Akü ömrünü etkileyen başlıca etkenler:

• Ortam sıcaklığı: Sıcak bir kabinde ya da güneş alan bir odada akü ömrü belirgin şekilde kısalır. UPS'i havalandırması olan, serin bir yerde tutun.
• Sık derin deşarj: Kesintilerin sık ve uzun olduğu yerlerde akü daha çabuk yıpranır.
• Kullanılmadan bekleme: Depoda uzun süre şarjsız bekleyen akü kapasite kaybeder.

Akü ömrünü yıl sayarak değil, ölçerek takip edin. Yılda bir ya da iki kez, mesai dışı bir saatte UPS'in kendi test fonksiyonunu çalıştırın ya da kontrollü bir otonomi testi yapın. UPS'in "akü değiştir" uyarısı verdiği gün beklemeyin; o noktada akünün kapasitesi zaten düşmüş demektir.

Otonomi süresi için gerçekçi olun. UPS'in görevi saatlerce çalıştırmak değil, kısa kesintileri karşılamak ve uzun kesintide sistemleri düzgün kapatmaktır. Uzun süre çalışma gerekiyorsa harici akü kabini ya da jeneratör planlanmalıdır.

Sunucu ve kamera kayıt cihazı için pratik öneriler

Sunucu

• UPS'i USB ya da ağ kartı ile sunucuya bağlayın ve yazılımını kurun. Akü belli bir seviyenin altına düşünce sunucu kendiliğinden düzgün kapansın.
• Sunucuda sanallaştırma varsa kapatma sırasını belirleyin: önce sanal makineler, sonra ana sistem.
• Çift güç kaynaklı sunucularda mümkünse iki güç kaynağını farklı hatlara ya da farklı UPS çıkışlarına bağlayın.

Kamera kayıt cihazı (NVR/DVR)

• Kayıt cihazıyla birlikte PoE switch'i de UPS'e bağlayın. Kayıt cihazı çalışıyor ama kameralar enerjisiz kalıyorsa UPS bir işe yaramaz.
• Uzaktan izleme yapılıyorsa modem ya da firewall da UPS'e bağlı olmalıdır.
• Kayıt cihazındaki diskler ani kesintiye karşı hassastır; sık kesinti yaşanan yerde disk hataları ve kayıt boşlukları görülür.

Ağ cihazları ve kabin

Modem, firewall ve switch ayrı ayrı küçük UPS'lere değil, kabindeki tek bir UPS'e bağlandığında hem takibi hem akü değişimi kolaylaşır. Kabin tipi kurulumlarda rack UPS kullanın ve kabine giden hattı doğrudan UPS çıkışından besleyin. Kamera, access point ve IP telefonlar PoE switch üzerinden beslendiği için switch UPS'e bağlıysa elektrik kesildiğinde bu cihazlar da çalışmaya devam eder.

UPS'in yeri ve bakımı

UPS'i yerde, toz ve nem alan bir köşeye koymayın. Kış aylarında ısıtılmayan depo ya da bodrum katlarında rutubet hem elektronik kartı hem aküyü yıpratır; yazın havasız bir kabinde ise sıcaklık sorun olur. Ön paneldeki fanların ve havalandırma deliklerinin önünü kapatmayın. Yılda bir kez UPS'in iç ve dış temizliğini yaptırmak, akü bağlantılarını ve şebeke girişini kontrol ettirmek arızaların önüne geçer.

Ne zaman bize danışmalısınız?

UPS'iniz sürekli bip sesi veriyor, aküdeyken birkaç dakikada kapanıyor ya da yük göstergesi kırmızıda duruyorsa ölçüm ve akü testi gerekir. Aküleri kendiniz değiştirecekseniz aynı tip ve kapasitede, aynı partiden aküler kullanın; eski ve yeni aküyü aynı dizide karıştırmayın. Büyük UPS'lerde akü değişimini yetkili servise bırakın.

Tunçmatik'in Tokat yetkili çözüm ortağı ve servisi olarak UPS seçimi, kurulum ve akü değişimi tarafında da destek veriyoruz. Sunucu ve kabin için güç planlamasını sunucu kurulum ve bakım hizmetlerimiz kapsamında, kamera sistemlerini ise güvenlik sistemleri sayfamızda anlattık. Arıza ve servis için destek sayfamızdan ya da 0 356 214 70 65'ten bize ulaşabilirsiniz.