Kartlı geçiş ve kapı kontrol sistemi: kart mı, parmak izi mi, yüz tanıma mı?

Kartlı geçiş ve kapı kontrol sistemi kurulurken konuşma genelde "kart mı, parmak izi mi?" sorusuyla başlar. Oysa okuyucu tipi işin bir parçasıdır; kilit, kapının yapısı, turnike, elektrik kesildiğinde ne olacağı ve geçiş kayıtlarının nereye yazılacağı da en az o kadar önemlidir. Bu yazıda bu parçaları sırayla anlatıyor ve personel devam kontrolüyle ilişkisini açıklıyoruz.

Bir geçiş kontrol sistemi neylerden oluşur?

En basit hâliyle her kapıda dört parça vardır:

• Okuyucu veya terminal: Kartı, şifreyi, parmak izini ya da yüzü okur.
• Kontrol ünitesi: Okunan kişinin o kapıdan o saatte geçme yetkisi olup olmadığına karar verir. Çoğu terminalde bu ünite okuyucunun içindedir.
• Kilit: Manyetik kilit, elektrikli bas-aç kilit (dil kilidi) veya motorlu kilit.
• Çıkış butonu ve kapı sensörü: İçeriden çıkışı sağlar, kapı açık kaldığında alarm verir.

Bunların üstünde kayıtları toplayan ve yetkileri yöneten bir yazılım bulunur. Tek kapılı küçük bir ofiste terminalin kendi menüsü yeterli olabilir. Birden fazla kapı, şube veya vardiya varsa merkezi yazılım şarttır.

Okuyucu tipleri: hangisi nerede işe yarar?

Kart (RFID)

Kartlar hızlıdır, temassızdır, ziyaretçi ve geçici personel için kolayca verilip geri alınır. Zayıf yanı devredilebilir olmasıdır: kart arkadaşa verilir, kaybolur. Eski tip 125 kHz kartlar kolayca kopyalanabilir; yeni kurulumda daha güvenli 13,56 MHz (Mifare sınıfı) kart tercih edin. Aynı kart yemekhane, otopark ve kapı için ortak kullanılabilir; kamu kurumlarında yemekhane ile birlikte kurulan kartlı sistemleri yemekhane otomasyonu yazımızda anlattık.

Şifre

Ucuzdur ama tek başına zayıftır; şifre kısa sürede herkesçe bilinir hâle gelir. Kartla birlikte ikinci adım olarak (kart + şifre) yüksek güvenlikli odalarda anlamlıdır.

Parmak izi

Devredilemez, kart maliyeti yoktur. Ancak inşaat, atölye, fırın gibi parmakların kirli, yağlı veya yıpranmış olduğu işlerde okuma sorunları çıkar. Kışın soğuk ve kuru ellerde de okuma zorlaşabilir. Dış ortamda kullanılacaksa korunaklı kasa gerekir.

Yüz tanıma

Temassızdır, hızlıdır, devredilemez. Son yıllarda en çok tercih edilen tip budur. Terminalin canlılık tespiti (fotoğrafa karşı koruma) olup olmadığına bakın. Kapının arkasından güneş vuruyorsa veya ışık çok değişkense yüz tanıma zorlanabilir; montaj yerini buna göre seçin.

Kilit ve kapı: işin en çok hata yapılan kısmı

Okuyucu iyi seçilip kilit yanlış seçilirse sistem işe yaramaz. Cam kapılarda genellikle manyetik kilit veya cam kapıya özel kilit kullanılır. Ahşap ve çelik kapılarda elektrikli bas-aç kilit daha düzgün çalışır.

En önemli soru şudur: elektrik kesilince kapı ne yapacak?

• Fail-safe (enerji gidince açık): Manyetik kilitler böyledir. Kaçış yolu üzerindeki kapılar için uygundur; ama elektrik kesildiğinde kapı güvensiz kalır.
• Fail-secure (enerji gidince kilitli): Kapı kapalı kalır; dışarıdan girişe karşı güvenlidir ama içeriden mekanik açılma imkânı mutlaka olmalıdır.

Yangın alarm sistemi olan binalarda, alarm durumunda kaçış yolu kapılarının kilidini bırakacak bağlantının yapılması gerekir. Sistemi akü destekli bir güç kaynağıyla beslemek, kısa kesintilerde kapının çalışmasını sağlar. Yangın tarafını yangın alarm sistemi yazımızda anlattık.

Turnike: ne zaman gerekir?

Normal bir kapıda bir kişi kartını okutur, arkasından üç kişi geçer. Kimin girdiği tam olarak kayda geçmez. Personel sayısının fazla olduğu fabrika girişlerinde, kamu binalarında ve yemekhane girişlerinde bu yüzden turnike kullanılır.

• Tripod (üç kollu) turnike: En yaygın tiptir, personel girişlerinde kullanılır.
• Kayar kanatlı (speed gate): Ofis lobileri için, daha hızlı ve görsel olarak sade.
• Boy turnikesi: Dış saha girişlerinde, tırmanmayı engeller.

Turnike yanında mutlaka engelli geçişine ve malzeme taşımaya uygun bir kanat kapı bırakılmalıdır. Yangın anında turnike kollarının serbest kalacağı bağlantı da unutulmamalıdır.

Ziyaretçi, yetki ve kayıp kart

Sistem kurulduktan sonra en çok yapılan işlem, yetki değiştirmektir. İşten ayrılan personelin kartı aynı gün iptal edilmeli, kaybolan kart yerine yenisi tanımlanmadan önce eskisi kapatılmalıdır. Bu yüzden yetkileri kişi kişi değil, gruplar üzerinden vermek işi kolaylaştırır: "muhasebe", "depo", "yönetim" gibi gruplar ve her grubun girebileceği kapılar ile saat aralıkları tanımlanır.

Ziyaretçiler için ayrı, süreli kartlar kullanılır; kart danışmada verilir ve çıkışta geri alınır. Yüksek güvenlikli odalarda aynı kartın arka arkaya iki kez girişte kullanılmasını engelleyen anti-passback özelliği, kartı içeriden dışarıdaki birine uzatma yöntemini önler.

Kapı kontrolü ve PDKS: aynı kayıt, iki iş

Kapıda okutulan her kart, parmak izi ya da yüz bir kayıt üretir: kim, hangi kapı, saat kaçta. Bu kayıtlar yalnızca güvenlik için tutulursa bir kenarda kalır. Aynı kayıtlar personel devam kontrol yazılımına aktarıldığında giriş-çıkış saatleri, geç kalma, erken çıkma ve fazla mesai raporu otomatik çıkar.

Kendi geliştirdiğimiz Personel Devam Kontrol Sistemi (PDKS) bu iki işi birleştirir: kapı ve cihazlar tanımlanır, personel gruplanır, hangi personelin hangi cihazda yetkili olduğu belirlenir, yetkili kullanıcı yazılımdan kapıyı tetikleyebilir. Arka planda çalışan "Dinleyici" yazılım geçiş kayıtlarını anlık olarak veritabanına yazar; raporlar kişi ve kapı bazında alınıp Excel'e aktarılır. PDKS'nin neden ve nasıl kurulduğunu PDKS yazımızda ayrıca anlattık.

Kurulumdan önce netleştirilecekler

Keşifte şu soruların cevabı hazır olursa doğru sistem ilk seferde seçilir: kaç kapı var ve hangileri kaçış yolu üzerinde; kapılar cam mı, ahşap mı, çelik mi; kaç kişi geçecek ve vardiya var mı; ziyaretçi kartı gerekiyor mu; kayıtlar devam raporu için kullanılacak mı? Tokat'ta kurumlar ve işletmeler için kapı kontrol ve PDKS kurulumunu yerinde keşifle planlıyoruz. Bize uğrayabilir ya da 0 356 214 70 65'ten arayabilirsiniz.